458 m, 8.200 inw. Hoofdplaats
van het kanton in het dal van de Reuß met historische en
economische betekenis. De Gotthardweg maakte van Altdorf een
belangrijk marktplaatsje. Later vestigde zich hier
industrie. De stad geeft zichzelf een zuidelijk cachet, is
na een grote brand in 1799 herbouwd en bezitstatige
herenhuizen. Teil‑monument van R. KiBling (1895) op de
Hauptplatz. Classicistisch raadhuis met rijke verzameling
oude banieren van het kanton. Middeleeuwse bewoonde toren
bij het monument van Teil. Verdere bezienswaardigheden:
parochiekerk van St.‑Martin en historisch museum aan de
Gotthardweg, In het Tellspielhaus voert men elke drie jaar
Schillers Wilhelm Teil op want hier heeft de held zijn
beroemde schot op de appel verricht, zegt het verhaal.
Overdekt zwembad. Watersport in de nabije Vierwaldstättersee.
GESCHIEDENIS
Helvetië, in het
Lat. Helvetia.
Gebied in het oosten van
Gallië, ongeveer het huidige Zwitserland. Woonplaats van de
Helvetiërs.
Altdorf UR
458 m, 8.200 inw. Hoofdplaats
van het kanton in het dal van de Reuß met historische en
economische betekenis. De Gotthardweg maakte van Altdorf een
belangrijk marktplaatsje. Later vestigde zich hier
industrie. De stad geeft zichzelf een zuidelijk cachet, is
na een grote brand in 1799 herbouwd en bezitstatige
herenhuizen. Teil‑monument van R. KiBling (1895) op de
Hauptplatz. Classicistisch raadhuis met rijke verzameling
oude banieren van het kanton. Middeleeuwse bewoonde toren
bij het monument van Teil.
BEZIENSWAARDIGHEDEN
parochiekerk van St.‑Martin en
historisch museum aan de Gotthardweg, In het Tellspielhaus
voert men elke drie jaar Schillers Wilhelm Teil op want hier
heeft de held zijn beroemde schot op de appel verricht, zegt
het verhaal. Overdekt zwembad. Watersport in de nabije
Vierwaldstättersee.
Geschiedkundig.
Helvetië, in het
Lat. Helvetia.
Gebied in het oosten van
Gallië, ongeveer het huidige Zwitserland. Woonplaats van de
Helvetiërs.
Helvetiërs, in het
Lat. Helvetii.
Gallisch volk dat omstreeks
het midden van de éérste eeuw v.C. in Helvetië woonde. De
Helvetiërs waren verdeeld over vier kantons, onder leiding
van volksvergaderingen.
Zij bebruikten het Grieks alfabet en waren beroemd om hun
dapperheid.
Omstreeks 112 v.C.werden zij
door de Germanen opgejaagd en zij bedreigden bij herhaling
hun Gallische buren en zelfs de Romeinse kolonies aan de
kust van de Middellandse zee.
In 107 versloegen zij onder
leiding van Divico de Romeinse legioenen van consul L.
Cassius. Zij besloten toen in Gallië te gaan wonen en
vernielden de dorpen. Ceasar dreef hen echter naar het
gebergte terug.
Na onderwerping van Gallië
werd hun gebied onder de naam Helvetia bij Gallië
gevoegd en weldra door de Romeinse kolonies Nyon en Augst
beheerst.
De voornaamste steden waren Aventicum (Avenches ) en
Vindonissa (Windisch).
In de vijfde eeuw vluchtten de
Helvetiërs weer naar het gebergte voor de invallen van de
Alamannen en de Bourgondiërs.
Helvetische confessies,
Twee calvinistische
geloofsbelijdenissen uit Zwitserland.
De eerste, ook wel de tweede confessie van Bazel (in het
Lat. Confessio Helvetica Prior) genoemd, was
door J.H. Bullinger in 1536 opgesteld om de opvattingen der
hervormende Zwitsers meer met die van Luther in
overeenstemming te brengen.
De tweede (in het Lat. Confesio Helvetica Posterior),
in 1562 eveneens door Bullinger geschreven, werd vier
jaar later in het Duits vertaald.
Aangezien die confessie door
vele calvinisten in het buitenland (Schotland 1566,
Hongarije 1567, Frankrijk 1571 en Polen 1578) werd
aangenomen, kon zij beschouwd worden als een algemene
calvinistische belijdenis, naast de confessie van Augsburg
der lutheranen en de decreten van het consilie van Trente
voor de katholieken. Met de catechismus van
Heidelberg (1563) en de regels van de Dordtse synode (1619)
behoort zij tot de meest gezaghebbende geloofsbelijdenissen
der gereformeerde protestanten.
Helvetische Republiek.
In 1798 opgericht door de
Directoire na de Franse bezetting van Zwitserland.
De grondwet, opgesteld door Ochs, waarborde de gelijkheid
der 19 kantons.
De Zwitserse bezielers van die grondwet waren Laharpe,
Stapfer en Glayre.
De strijd tussen de unitaristen en de federalisten verzwakte
de staat, die in 1803 door Napoleon werd opgeheven.
Zwitserland, dat bewoond werd
door Keltische Helvetiërs en Retiërs, werd na 58 v.C in het
Romeinse rijk ingelijfd. Bij de volksverhuizing in de 5 de
eeuw kreeg de bevolking haar definitieve samenstelling. De
snel verlatijnste Bourgondiërs vestigden zich in de Jura en
aan het meer van Genève, de Alamannen in de Rijn- en
Aarebekken; zij werden door Frankische en Ierse monniken,
o.a. door de h. Gallus, gekerstend. Na 536 heersten
Frankische koningen over het gebied. De keizers van het H.
Roomse Rijk annexeerden in 1032 het Bourgondische
koninkrijk, zodat Zwitserland onder één vorst werd verenigd.
Al spoedig echter volgde een feodale versnippering. Vanaf
1090 was het belangrijkste vorstenhuis dat van de hertogen
van Zähringen, die in het N.W. hun bezittingen hadden.
In 1218 stierf dit geslacht uit; een groot deel van de
erfgoederen viel toe aan de graven van Kyburg en na hen aan
het huis Habsburg. Van 1250 af hadden de Habsburgers
belangrijke heerlijkheden en voogdijschappen in West- en
Midden Zwitserland. Na de dood van Rudolf van Habsburg
sloten de woudkantons Uri, Schwyz en Nidwalden op de
Rütliweide een eeuwig verbond ter verdediging van hun
rechten en vrijheden tegen de Habsburgers (1.8.1291) Zo
ontstond het Zwitsers Eedgenootschap, zo genoemd naar Schwyz,
het voornaamste kanton.
Het optreden van Willem Tell was hierbij legendarisch. Bij
de keizerskeuze steunden de woudkantons de tegenkandidaat
van de Habsburgers.
Na de moord op Albrecht van Oostenrijk verkregen zij (Obwalden
inbegrepen) in 1309van Hendrik VII van Luxemburg een keure
die hen in hun rechten bevestigde. Een conflict tussen
Schwyz en de abdij van Einsiedeln leidde tot een oorlog met
de Habsburgers. De oerkantons wonnen op 15.11.1315 de
beslissende slag bij Morgarten tegen Leopold van Oostenrijk.
Dit succes werkte aanstekelijk op de naburige kantons, die
zich weldra bij het Zwitserse Eedgenootschap aansloten:
Luzern in 1332, Zürich in 1351, Glarus en Zug in 1352 en
Bern in 1353.
Het bestaan van het Zwitsers Eedgenootschap in de schoot van
het keizerijk werd erkend bij de vrede van Brandenburg
(1352) en die van Regensburg
(1355).
Het eedgenootschap
1536
De anti-Habsburgse politiek
bleef nog lang het bindmiddel tussen de acht kantons, die
veldslagen tegen Oostenrijk wonnen te Sempach, waar Leopold
III van Oostenrijk sneuvelde (1386) en te Näfels (1388).
De band tussen de kantons was zeer los; er bestonden alleen
overeenkomsten om gemeenschappelijke belangen te regelen.
Overbevolking, die gepaard ging met een gebrek aan
vruchtbare grond, en de kwaliteit van het leger leidden in
de 15 de eeuw tot expansie.
De strategische St.-Gotthardpas, de toegangsweg tot
Italië, werd beschermd door de bezetting van de Valle
Leventina in 1402. Met de steun van Keizer Sigismund
veroverden de Zwitsers in 1415 de bezittingen van de
Habsburgers ten Z. van de Rijn en de Aare.
Bovendien werden de kantons omringd door een
aantalprotectoraten, de zgn. Untertanenländer Wallis,
Neuchäteln Bieln Mullhouse, Schaffhousen, Appenzell en
St.Gallen die gemeenschappelijk bestuurd werden.
Natuurlijk Zwitserland
Wie
Zwitserland denkt te kennen komt steeds weer voor
verrassingen te staan in dit land vol contrasten.
Het meest opvallend komen die tegenstellingen tot
uitdrukking in de natuur.
Terwijl in gebieden met eeuwige sneeuw planten groeien uit
de poolstreken, kan enkele tientallen kilometers verderop
een volledig subtropische vegetatie voorkomen.
En wat zou het een geweldige sprong zijn van de hoogste naar
het laagste punt van Zwitserland: tussen de Dufourspitze in
de Monte Rosa-massief
(4634 m) en Ascona aan het Lago Maggiore (196 m) ligt maar
liefst 4400 meter hoogteverschil.
Door welke streek van Zwitserland de reis ook gaat, er zijn
altijd meren in de buurt en praktisch overal bergen rondom -
een tijdloze achtergrond voor een steeds veranderend
landschap.
De complexe topografie heeft gezorgd door het ontstaan van
veel microklimaten.
Midden Wallis staat bijvoorbeeld bekend als een tamelijk
droog gebiedmet gemiddeld 50 centimeter neerslag per jaar,
terwijl op de Matterhorn, die er slechts 30 kilometer
vandaan ligt, vijf - tot zevenmaal zoveel neerslag wordt
gemeten, hoofdzakelijk in de vorm van sneeuw.
Over het geheel genomen kent Zwitserland echter een
gematigd, aangenaam klimaat.
Last
Update 3-3-2010 Heeft u aanvulling
of verbeteringen . .