PERTH EN DE TAYSIDE

‘region’ Tayside, Schotland, aan weerszijden van de Firth of Tay, met 42?000 inw. De industrie produceert textiel, glas, machines en gedistilleerd (whisky). De stad is een centrum van (vee)handel en een spoorwegknooppunt. Enkele musea. St.-Ninnian-kathedraal (1850-1890; door W. Butterfield). In de kerk St. John the Baptist (13de-15de eeuw) preekte John Knox in 1559 tegen de beeldenverering, die een uitgebreide beeldenstorm tot gevolg had. Ten noorden van de stad ligt Scone, waar eertijds de Schotse koningen werden gekroond. Het huidige Scone Palace (begin 19de eeuw), gebouwd op de plaats van de 12de-eeuwse abdij, herbergt o.m. porseleinen en ivoren beeldjes.

Perth, oudtijds ook bekend als Johnstoun, was van 1210 tot de moord op koning Jacobus I in 1437 (in een van de toenmalige kloosters van de stad) hoofdstad van Schotland.

Perth (42.000 inwoners), aan de rivier de Tay speelde met her dichtbijgelegen Scone Palace een belangrijke rot in de Schotse geschiedenis. Vele malen werd Perth vernietigd, zodat er met veel historische gebouwen zijn overgebleven.

In 1210 tot Royal Burgh verheven, was Perth in de 13e ecuw cen van de belangrijkste havens voor de import van Bordeaux wijn die eeuwentang de lievelingsdrank van de Schotten bleef, Hier werd ook de wereldberoemde Port- en sherryfirma Sandeman gevestigd door George Sandeman, een inwoner van de start. Whisky werd at in de 16e eeuw vanuit Perth geexporteerd.

Her TIC bevindt zich in cen olide Victoriaanse watertoren (The Round House) bij de Tay. Vandaar lopen wij over de mooie Marshall Place en King's Place tot aan her station, langs her park South Inch, dat met North Inch aan de andere zijde her stadscentrum omsluit, Beide parken zijn overblijfselen van de middeleeuwse toernooivelden en nog steeds wordt hier veel aan sport gedaan.

Dichtbij het station bevindt zich her busstation.

Midden in her centrum liggen aan de Saint John's Place de City Hall en de Saint John's Kirk. Aan de High Street ligt ook her gemoderniseerde Victoriaanse Perth Theatre, dat her gehele jaar door een gevarieerd programma biedt.

Op 34, South Street staat een van de oudste hotels van Schotland, her Salutation Hotel (1699), waar Bonnie Prince Charlie in 1745 verbleef. Dit feit wordt op cen plaquette vermeld.

De Council Of ,faces (I 820) liggen op de hoek van de High Street en de Tay Street. De Tay Street langs de rivier aflopend tot aan de Perth Bridge (1766), komen wij bij her Museum and Art Gallery (archeologie, glas en zilver oil Perth en schilderijen). In 1396 had hicr bij de rivier een bloedige gebeurtenis tussen twee clans plaats. Sir Walter Scott beschreef dit in zijn roman The Fair Maid of Perth, die de Franse componist Georges Bizet (1838-1875) inspircerde tot een opera met dezelfde naam.

Achter her museum is her FairMaid'sHouseandArt Gallery, met Schotse kunstnijvcrheid.

Aan Atholl Street ligt de SaintNinian'sCathedral(1849), de eerste Schotse kathedraal na de Reformatie.

De North Methven Street vocrt terug naar de High Street, maar passeert

Scone Palace

rechts de West Mill Street met de Lower City Mills (dagetijks werkende molen, tentoonstelling, kunstnijverheidswerkplaatsen en tea-room).

Aan de override van de Tay (Queen's Bridge oversteken en dan naar rechts) liggen aan de A85 de mooie Branklyn Gardens (van maart tot oktober dagelijks geopend). Wanneer men in dezelfde richting Tay Street en bet vervolg Shore Road volgt, komt men bij de haven.

Scone Palace

Circa 2 km vanuit her centrum van Perth (de Perth Bridge oversteken en naw links (de A93)), ligt bet beroemde Scone Palace.

Dit begin 19e-eeuwse paleis (stately home), heeft een schitterend interieur met onder andere verzamelingen porselein, meubitair, ivoor, 18e-ceuwse klokken en 16e-eeuws borduurwerk.

Fraai is de 43 m range Long Gallery met aan her einde een klein orgel, waar nog steeds diners worden gegeven. De zaalwachters dragen een kilt in de tartankleuren van de families De huidige familie bewoont nog een gedeelte van her huis.

Scone Palace heeft voor bezoekers een coffee-shop, restaurant en winker. Rondom her gebouw ligt cen groot park met tuinen en een beroemd Pineturn.

De naam Scone Palace houdt verband met de Stone of Scone, lange tijd de traditionele plaats waarop de Schotse koningen werden gekroond (zie blz. 61). Koning Kenneth 1 (843-860) bracht de steen hier, koning Edward I van Engeland nam de steen in 1296 van Scone Abbey mee terug naar de Westminster Abbey. Ook koningin Elizabeth 11 is er in 1953 op gekroond.

Moot Hill was vroeger de plaats, waar de Abbey of Scone stond. Deze werd met her ernaast gelegen Bishop's House in 1559 vernietigd door een wilde menigte, opgewonden geraakt door een preek van John Knox. Her Palace of Scone, woonhuis van de abt, waar de Schotse koningen voor hun kroning verbleven, is de basis van her huidige Scone Palace. De Chapel van Scone Palace staat nu op Moot Hill. Er dichtbij ligt cen kopie van de Stone of Scone.

Scone Palace is in de zomer dagelijks geopend.

De A93 van Perth naar Aberdeen is de Deeside Tourist Route, bewegwi . j . -

zerd met een bruine distel op een witte ondergrond. 19 km ten noorden van Perth komt links (direct na de verkeerslichten op de River Isla Bridge) de Meikleor Beech Hedge, de grootste heg in Groot-Brittan,i@, g,plant in 1746.

Blairgowrie (5500 inwoners), een aantrekkelijk stadje met aardige Amkels, is her centrum van bessen-, aardbeien- en frambozentecit.

In her stadje steekt men de rivier de Ericht over, waarlangs men ook beerlijk kan wandelen.

Kirriemuir aan de zuidrand van de Grampians, een karakteristiek Schots stadje met schilderachtige smalle straatjes, is een uitstekende basis voor verkenning van de glens van de Grampian Mountains.

Vroeger was her welvarend door de wolindustrie, nu ]evert het jute. Her huis van de schrijver Sir James Barrie (1860-1937), die in Kirriemuir werd geboren, is nu een museum.

Glamis Castle

Glamis Castle, gelegen ten zuiden van Kirriemuir, bij her dorpje Glamis, is een van Schotland's bekendste kastelen door zijn verbinding met de huidige koninklijke families (Bovendien zegt men dat her er spookt.) In 1923 trouwde prins Albert, de tweede zoon van koning George V, met Lady Elizabeth Bowes Lyon, nu de koningin-moeder. Zij bracht haar jeugd in Glamis Castle door. In 1930 werd hier haar dochter, prinses Margaret Rose, geboren.

De geheime kamer, waarover eeuweniang vele verhalen de ronde hebben gedaan, ligt diep in de muren van de crypte (vroeger de Lower Hall van de 14e-eeuwse woontoren van Glamis Castle). Er wordt onder andere verteld, dat in deze kamer een van de Lords of Glamis en de 'Tiger' Earl of Crawford op de sabbat met de duivel zelf cen kaartspel deden. De bewoners van Glamis Castle werden tenslottc zo verontrust, dat de kamer perm@ent werd afgesloten en verzegeld.

De Duncan's Hall is her oudste gedeelte van her kasteel en vormde de achtergrond voor William Shakespeare's drama 'Macbeth', waarin koning Duncan door Macbeth wordt vermoord.

Aan bet einde van de 17e eeuw werd Glamis Castle grotendeels herbouwd, behalve de vestingmuren en torens. Rond 1790 werd ook her amringende park veranderd door de architect Lancelot 'Capability' Brown. De oprijlaan met bomen werd geplant tussen 1810 en 1820. De tuinen, onder andere een Italiaanse en een Hollandse tuin (de laatste ten oosten van de hoofdingang), werden rond 1890 aangelegd.

Bezoekers krijgen een 45 minuten durende rondleiding door her kasteel waarbij de prachtige verzamelingen porselein, wandkleden, meubilair, schilderijen en wapentuig worden getoond. Een van de mooiste zalen is

de Drawing Room. De koninkiijke appartementen bestaan nu de Queen Mother's Bed- and Sitting Room en de King's Room. In het kasteel is voor bezoekers ook een restaurant en cen winkel.

Van eind aprit tot half oktober dagelijks van 12.00 Lot 17.30 our geopend. In her nabijgelegen dorpje Glamis bevindt zich in gerestaureerde cottages in de Kirk Wynd her Angus Folk Museum.

Vanaf Blairgowric gaat de weg verder noordwaarts door mooi heuvellandschap, opklimmend naar her hoogiandschap van Glen Slice, cen prachtig wandelgebied. Men passeert her wintersportplaatsje Spittal of Glenshee. De Glenshee Chairlift gaat naar de top van de Cairnwell (1020 m); hier is her Glen Shee skicentrum.

Dan rijdt men over de hoogstgelegen pas in een A-weg in Groot-Brittanni@: de Cairnwell Pass (721 m). U komt nu de regio Grampian binnen. Tenslotte volgt de afdaling door de Glen Clunie. De Clunic is een zijrivier van de Dee. De Dee ontspringt in her hart van de Cairngorms, buigt dan oostwaarts at en stroomt door de prachtige Dee Valley (met bossen en heuvels; vooral schitterend in de herfst) en verder tot aali Aberdeen.