ABERDEEN

In grootte de derde stad van Schotland. heeft een belangrijke vissershaven en is schilderachtig gelegen aan de Noordzee tussen de rivieren de Dee en de Don. Een rijke culturele traditie gaat er samen met moderne industrie: het is een belangrijk toeristisch centrum en er is een groot aantal bezienswaardige gebouwen en goed onderhouden parken. Vaak won Aberdeen het concours 'Etritain in Bloom' .

Graniet is de belangrijkste bouwstof in deze streek; de kathedraal zou de oudste granieten kathedraal ter wereld zijn. De universiteit ligt grotendeels in oud Aberdeen. De haven heeft door de in de Noordzee gewonnen olie een nog grotere betekenis gekregen Van hier vertrekken pontveren naar de Orkney en de Shetland eilanden.

Geschiedenis

De Keltische kapel van St. Marchar, die waarschijnlijk in 594 overleed, dateert uit de 6de eeuw. In 1136 werd deze opnieuw opgetrokken, maar de oudste nog aanwezige onderdelen stammen uit de 13de eeuw. In 1285 werd met de bouw van de beroemde brug over de Don begonnen, ten oosten van de zogenaamde 'toverkolk', toneel van veel ongelukken Pas in 1320 werd deze brug, die de rivier met een steile gotische boog overspant, voltooid. Vanaf 1398 zijn de stadsoorkonden bijna zonder hiaten bewaard gebleven. Vanaf de stadsresidentie van Earl Marischal zou Mary Stuart, koningin van de Schotten. in 1562 de terechtstelling van haar neef en bewonderaar John Gordon hebben bijgewoond Het Marischal College werd in 1593 door George Keith, de vijfde Earl Marischal, gesticht.

Bezienswaardigheden

Castlegate, nu Castle Street, was eens het centrum van Aberdeen. Ook nu nog staan daar de meeste stedelijke gebouwen. Het Castle zelf is verdwenen; het oudste gebouw is de Toren van Tolbooth, eens een gevangenis. In de buurt daarvan staat het Mercat Cross of City Cross, het versierde stadskruis uit 1668. Dit draagt de beeltenissen van de Schotse koningen Jacobus I tot Jacobus VII. Eveneens in Castlegate staat de Lead Man, een loden standbeeld uit 1706 ter herinnering aan de eerste waterleiding. Daar dichtbij bevindt zich ook het oudste huis van de stad, Provost Ross House, in 1593 gebouwd en onlangs gerenoveerd, evenals het Provost Skene's House: Sir George Skene was van  1676-1685  burgemeester van Aberdeen. Het huis is nu ingericht als museum. Het Marischal College is naar men aanneemt het grootste en indrukwekkendste granieten gebouw ter wereld. Met de bouw werd begonnen in 1840, tussen 1890 en 1906 werd het college aanzienlijk uitgebreid, er is een 72 m hoge toren, de Mitchell Tower en heel mooi is ook de Mitchell Hall. I n 1840 werd het Marischal College samengevoegd met het King's College (in 1494-11495 gesticht. 1,6 km naar het noorden). Bewaard gebleven is de in 1500 gebouwde kapel met een mooie koepel erop, een gebeeldhouwde stoel en een opmerkelijk origineel houten dak.

Ten noorden van King's College is de 'St. Machar's Cathedral, die op de plaats van een door St. Machar gestichte

kleine kerk gebouwd zou zijn. Met de bouw van het tegenwoordige bouwwerk werd in 1378 begonnen; in 1552 werd het voltooid. De opvallende westelijke toren met de zandstenen spits stamt uit de jaren 1518-1530. Bezienswaardig is het met wapens versierde dak.

De grootste parochiekerk van Schotland is de St. Nicholas. beter bekend als East en West Churches. Deze werd in de tijd van de Reformatie in twee gescheiden kerken verdeeld. In de Westchurch moet men de vier wandtapijten uit de 17de eeuw gaan bekijken. De vismarkt. de dokken en de parken zijn andere bezienswaardigheden in de stad.

Omgeving van Aberdeen

Aan de kust ten noorden en ten zuiden van Aberdeen liggen enige badplaatsen en andere interessante punten. Stonehaven, 24 km naar het zuiden (4300 inw.), heeft een vissershaven van betekenis, bovendien is het een geliefd vakantieoord met prachtige wandelmogelijkheden op de klippen Op de boven de zee uitstekende rotsen staat 2,4 km naar het zuiden toe Dunnottar Castle, een indrukwekkend gebouw dat aan drie kanten door water en aan de landzijde door een kloof is beschermd. De vierkante toren is goed bewaard gebleven. Overblijfselen van het paleis en de kapellen, lange rijen gebouwen zonder dak, torens en torentjes geven een beeld van de vroegere grootte. Veel bloedige geschiedenissen zijn met het kasteel verbonden. De koninklijke onderscheidingstekenen werden in 1652 bij de belegering door de vrouw van de priester van Kinnef (10.4 km naar het zuiden) naar buiten gesmokkeld, zoals men kan lezen op een ter harer ere opgericht monument.

Naar het noorden toe ligt aan de monding van de Ythan Newburgh. een vissersdorp Een parel uit een der mosselen, die daar overvloedig voorkomen. werd verwerkt in de Schotse kroon.

Via Newburgh komt men in de geliefde badplaats Cruden Bay (490 inw.) met een prachtig zandstrand en een uitstekende plek om golf te spelen. De Bullers of Buchan, een keteldal, maakte al sterke indruk op Dr. Johnson; hetzelfde geldt voor Slains Castle, dat nu een ruine is en dat door hem is beschreven als het mooiste dat hij ooit heeft gezien. Deer Abbey (17,6 km naar het noordwesten) is de ruïne van een uit de 13de eeuw stammend klooster. Interessant is ook Midmar Castle, 28,8 km ten westen op de Hill of Fareasn de A 974, een uit het begin van de 17de eeuw stammend schilderachtig kasteel met torens en torentjes, dan 12,8 km verder westwaarts aan deze weg en linksaf via de A 980 (4,8 km). Naar het zuidoosten toe komt men in Lumphanan, de plaats waar Macbeth zou zijn gestorven. 6,4 km naar het noorden ligt Craigievar Castle, een belfort met zeven verdiepingen uit het begin van de 17de eeuw, terwijl het kasteel zelf uit 1696 stamt. Het heeft een uniek renaissancedak.

Een van de meest betoverende tuinen ligt bij Pitmedden House. 28,8 km naar het noorden dicht bij de A 981, een ouderwets aangelegde tuin met paviljoens, zonnewijzers en bronnen. Het Tolquhon Castle. 1,6 km naar het noordwesten, waarvan alleen nog overblijfselen aanwezig zijn, werd in de 16de eeuw gebouwd, Preston Tower nog eerder.