Het Franciscaanse complex lig in Umbrië, het groene bergland ten noordoosten van Rome. Behalve Assisi zijn er ook andere belangrijke kunststeden zoals Spoleto en Perugia, Qe hoofdstad van de provincie. Maar buiten die steden bevat zelfs het kleinste dorp schatten. Met middeleeuwse kerken en burchten, aquaducten, bouwwerken van de Etrusken die nog voor de Romeinen dit gebied beheers-ten. En van later datum de ook elders in Italië alomtegenwoordige  standbeelden van Vittorio Emmanuelle, de eerste koning over het hele land. De mensen in Umbrië zijn rustiger dan die in Rome of het jachtige noorden. Het zijn boeren en bergbewoners, het leven gaat bedachtzamer. Dit gebied heeft iets van het stoffige zuiden. Maar het is wel echt Italië. Met toeterende Fiatjes, eindeloze maaltijden, wijngaarden, palmen, olijfbomen en heldere riviertjes.

Hier heeft Franciscus geleefd, de vogels toegesproken, zijn zonnelied gedicht. Hij heeft door de nauwe straatjes van Assisi gelopen.  Dezelfde straatjes, waar nu talloze handelaren poppen met zwarte pij of andere souvenirs aanprijzen. De stad is een doolhof van straten, hellingen en trappen. Wat moeten die middeleeuwers een conditie hebben gehad.   

Assisi Omgeving

Vanaf de Porta Nuova voert, een voetpad u in een kwartier naar hel Citvento di S. Damiano. U kunt er ook langs een andere weg met de auto komen maar de wandeling is veruit aan te bevelen voor de landschappelijke schoonheid, die perfect overeenstemt met de sfeer die hoort bij de eenvoud van het franciscaanse kloosterleven. Het klooster heeft zijn 13e-eeuwse uiterlijk goeddeels bewaard. Rond 1200 stond op deze plaats slechts een eenvoudig kerkje, waar Franciscus op een zomerdag in 1205 binnenstapte om te bidden. Bij deze gelegenheid zou het crucifix dat zich tegenwoordig in de S. Chiara bevindt tot hem hebben gesproken: "Ga heen Franciscus en herstel mijn huis." Waarop de jongeman, die deze aansporing wat al te letterlijk opvatte, thuis een paard belaadde met kostbare stoffen om beide in Foligno te verkopen met de bedoeling het geld te gebruiken voor de restauratie van de kerk. Het ouderlijk huis was natuurlijk te klein na deze affaire. Bovendien werd de gift geweigerd door de kapelaan, waarna Franciscus het geld door één van de ramen van de kerk naar binnen smeet. S. Damiano was het eerste klooster van de clarissen; de heilige Clara is er in 1253 gestorven. Het kerkje wordt voorafgegaan door een porticus, waaronder zich aan de rechterkant de Cappella di S. Girolamo bevindt met fresco's van Tiberio d'Assisi. Het interieur is zeer eenvoudig. In de apsis ziet u een 11e-eeuws fresco. Het klooster zelf is van een gelijke soberheid, die laat zien hoe letterlijk de kloosterlingen de gelofte van armoede namen. In de kloostertuin zou Franciscus het bekende Zonnelied hebben geschreven. Binnen kunt u een blik werpen in onder meer de refter en de slaapkamer waarin de heilige Clara is gestorven. Vanaf de Porta Cappuccini is het 4 km naar de tegen de hellingen van de Monte Subasio gelegen Eremo delle Carceri. De weg (met fraaie panorama's) klimt tussen olijfbomen omhoog naar deze op 791 m hoogte, in een dicht eikenbos gelegen hermitage waar Franciscus en zijn metgezellen de afzondering zochten. De heilige Bernardinus van Siena stichtte er in 1400 een klooster. In het bos zijn verscheidene kluizenaars-grotten. Vanaf de Eremo delle Carceri kunt u verder rijden (over een onverharde weg) naar de top van de Monte Subasio (1290 m), die een weids panorama biedt. Het is mogelijk om vervolgens langs de andere kant van de berg af te dalen.