Het is de belangrijkste
plaats van hét gewest Marken (
Marche) en hoofdstad van de
provincie Ancona. De stad ligt
schilderachtig tussen de
voorgebergten Colle Astagno en Colle
Guasco aan de Middenitaliaanse
Adriatische kust.

Gewest: Marche.
Provincie: Ancona (AN) Hoogte: 16 m. Aantal inw.: 110000.
Postcode: I60100. Netnummer: 071. AA, Via Thaon di Revel;
telefoon: 201348. Informatie aan de haven;
EVENEMENTEN.
Internationale visserij
en watersportbeurs (juni-juli).
Ancona is een belangrijk
verkeersknooppunt (spoorwegen; luchthaven 13 km westelijk
bij Falconara) en behalve dat een handels en marinehaven die
op het ogenblik een noodzakelijke uitbreiding ondergaat
vanwege de groeiende betekenis van Ancona als handelsstad:
graanoverslag, petrochemie bij Falconara Marittima;
scheepsbouw, vooral tankerbouw. In de laatste wereldoorlog
liep de stad veel schade op.: de oude stadswijken bij de
haven werden vrijwel geheel verwoest. Nieuwe woonwijken
ontstonden sindsdien, vooral in het oostelijke deel van de
stad. Van Ancona gaan veerboten naar Joegoslavië en
Griekenland.
GESCHIEDENIS.
Ancona werd omstreeks
390 v. Chr. als Dorica Ancon (van het Griekse 'ankon = boog)
door vluchtelingen uit Syracuse op een boogvormige
kustuitham gesticht. De stad die vanaf de 3de eeuw v. Chr.
een Romeinse kolonie was, kreeg onder Caesar en Trajanus
vestingwerken en werd tot een vlootbasis uitgebouwd. Hoewel
de stad in 774 door Karel de Grote aan de paus geschonken
werd en vanaf de 16de eeuw definitief deel uitmaakte van de
kerkelijke staat, wist zij in de middeleeuwen de facto haar
onafhankelijkheid te bewaren. Ancona is sinds 462
zonder onderbreking bisdom.
BEZIENSWAARDIGHEDEN.
Middelpunt van de stad
is de Piazza della Repubblica; westelijk hiervan de haven,
waarvan het ovale bassin een middellijn van 800 tot 900 m
heeft en waarvan het noordelijke stuk uit de Romeinse tijd
dateert. Aan het oostelijk uiteinde van de dam de marmeren
Romeinse triomfboog, de Arco di Traiano, die volgens het
opschrift in het jaar 115 n. Chr. werd opgericht voor keizer
Traianus, zijn echtgenote en zijn zuster. Westelijk hiervan
de Arco Clementino (1 8de eeuw). In de haven het voormalige
lazaret dat in 1773 in een vijfhoekig bastion werd gebouwd.
Vlakbij de Porta Pia (1789).
Van de Piazza della
Repubblica gaat het rechts langs de schouwburg (1827) naar
de langgerekte Piazza del Plebiscito met de via een bordes
te bereiken kerk Santo Domenico (18de eeuw). Even verder de
Loggia dei Mercanti (beurs), een laatgotisch gebouw met
voorgevel van Giorgio da Sebenico (14541459) . Daarnaast het
mooie Palazzo Benincasa (15de eeuw). Van hier naar rechts
naar de kerk Santa Maria della Piazza (10de eeuw) met een
weelderige fa,cade uit 1210.—Benoorden deze kerk vindt u aan
de Piazza San Francesco de kerk San Francesco delle Scale
met een overdadig gotisch portaal van Giorgio da Sebenico
(1455 1459).
Van de Piazza San
Francesco voert in noordelijke richting de Via Pizzecolli
naar de kerk Del Gesu (18de eeuw; uitzicht) en naar het
loodrecht boven de zee gelegen Palazzo Comunale (of Palazzo
degli Anziani; 13de eeuw), waar o.a. een kleine
schilderijenverzameling ondergebracht is (werken van Titiaan,
Lotto, Crivelli e.a.). Niet ver hiervandaan het Palazzo
Ferretti (16de eeuw) met het Museo Nazionale delle Marche (prehistorische
en antieke vondsten). Van hier komt u, hetzij via een
trap hetzij over de nieuw aangelegde panoramaweg met
verschillende scherpe bochten, op de top van de Monte Guasco
waar zich op de plaats van een vroegere Venustempel de dom
verheft. Deze uit de 12de eeuw daterende Byzantijns Romeinse
koepel bouw in de vorm van een Grieks kruis is aan de
heilige Cyriacus gewijd. De façade dateert uit de 13de eeuw.
In de Crypts het kleine Museo den Duomo, waar de met
reliëfwerk versierde oudchristelijke sarcofaag van Flavius
Gorgonius, prefect van pretorianen (4de eeuw), bijzondere
aandacht verdient.