(370 m, 11.200 inw.). De Porta Romana leidt u het stadje binnen. De grote steenblokken in de muren aan weerszijden ervan maakten al in de 5e eeuw v. Chr. deel uit van de stadsomwalling. Voorbij de poort beklimt u de steile Via della Repubblica. U komt dan eerst bij de S. Francesco, die pronkt met het fraaie, gotische portaal en het roosvenster, die zijn 13e-eeuwse façade sieren. In de kerk bevinden zich enkele 15e-eeuwse graftomben van leden van de familie Geraldini. Op het hoogste punt van Amelia staat de Duomo. Vanaf het plein ervóór is het dan ook genieten geblazen van het panorama. Uitblazen moet u er ook, want het is een hele klim naar boven. De Romaanse kerk heeft in de 17e eeuw een ander interieur gekregen en, zoals u ziet, in 1877 een andere façade. Nog wél origineel (lle-eeuws) is de twaalfhoekige, bakstenen campanile, waarin Romeinse steenfragmenten zijn verwerkt. In de buurt van de dom staat aan de Via Cavour de S. Agostino, een 14e-eeuwse mengeling van romaans en gotiek met een 15e-eeuwse gevel. Boven het portaal ziet u een verweerd fresco van de Madonna met heiligen uit de Sienese school. Amelia heeft volop sfeervolle straten en pleinen. Wie er toevallig aan het begin van de middag rondloopt, heeft het stadje voor zichzelf en zal worden getroffen door de rust en de stilte, die slechts wordt doorbroken door stemmen uit huizen en gerinkel van serviesgoed. Niet zo ver van de dom is de Piazza Matteotti met het Palazzo Comunale, waar u op de binnenplaats onder meer Romeinse sarcofagen en middeleeuwse bouwfragmenten kunt zien. In één van de zalen binnen hangen schilderijen van lokale meesters. Zeer schilderachtig is de Pizza Marconi, met enkele 'palazzi' (15e/16e eeuw) en de doorleefde 19e-eeuwse gevel van het postkantoor, met bustes van Garibaldi en Victor Emanuel II. Vanaf dit plein kunt u langs de Via della Repubblica weer afdalen naar de poort.