Dit kuuroord is prachtig gelegen in de heuvels van noordwestelijk Bohemen

Karlovy Vary

In het dal waar het riviertje de Teplá (Tsjechisch voor `warm') uit­mondt in de Ohfe. De Duitse naam van de stad (50.000 inw.) luidt Karlsbad. In Karlovy Vary zelf en in de omgeving ontspringen zo'n 80 warme bron­nen. Deze leveren het geneeskrachtige zout- en zwavelhoudende water dat vooral op de spijsvertering en de stofwisseling een gunstige werking heeft. Dit water bracht het kuuroord zijn internationale faam.

Want beroemd is Karlovy Vary al sinds lange tijd. Met name in de 18e en 19e eeuw oefenden de bronnen een grote aantrekkingskracht uit op de beau monde van verschillende landen. Een hele reeks groten der aarde streek er voor kortere of langere tijd neer. Een kleine greep: de Russische tsaar Peter de Grote, keizerin Maria Theresia van Oostenrijk, Goethe, Schiller, Gogol, Beethoven, Brahms, Tolstoj, Smetana, Dvofák en niet te vergeten Karl Marx. Verspreid door het centrum herinneren plaquettes aan de beroemde kuurgasten. Een busteportret van Goethe staat aan de rand van een bos vlakbij het casino. In de Postovni Dvur herinnert een gedenksteen aan Dvof k, wiens negende symfonie hier in première ging. In Dvofákovy sady is bovendien een monument voor deze componist opgericht. De plaats trekt nog steeds vele bezoekers van ver over de gren­zen. Vooral Duitsers komen hier in groten getale kuren.

De reputatie van Karlovy Vary heeft haar oorsprong in de 14e eeuw. Toen ontdekte Karel IV tijdens een hertenj acht de bronnen en hun heilzame werking. Zijn hond had namelijk tijdens de jacht verwondingen opgelo­pen. Nadat het dier met het water in aanraking was gekomen, genazen zijn wonden zeer snel. Althans, zo gaat het verhaal. Een beeldje op een rots buiten de stad herinnert aan deze gebeurtenis; alleen stelt het kunstwerkje vreemd genoeg geen hert voor maar een gems. Het is het handelsmerk van de stad geworden en komt voor op vrijwel alle ansicht­kaarten en souvenirs die in dit kuuroord te koop zijn.

Waarschijnlijk waren de bronnen al veel eerder bekend. Feit is dat Karel in de omgeving een jachtslot liet bouwen om zelf heilzame baden te kun­nen nemen. Hij stimuleerde de ontwikkeling van het kuuroord en in de loop van de geschiedenis mocht Karlovy Vary zich altijd in de warme belangstelling van de Boheemse koningen verheugen. Van hen ontving in de loop der tijd de stad verschillende privileges. Karlovy Vary telt een twaalftal bronnen waarvan het water in tempera­tuur varieert van 41 tot 72 °C. De beroemdste is de Vridlo (Sprudel), waar per minuut ongeveer 2000 liter water in een enorme straal omhoog wordt gestuwd. Men drinkt het water uit een speciale beker, die voorzien is van een hol handvat dat als rietje dient. De regelmatige gebruiker kan zijn eigen beker in een soort garderobe in bewaring geven. Het water van Karlovy Vary is werkzaam tegen aandoeningen aan de spijsverteringsorganen (vooral maag, lever en gal), tegen verstopping en suikerziekte. Een kuur kan alleen op medisch advies worden gevolgd. Naast het nuttigen van de voorgeschreven hoeveelheden water van ver­schillende temperaturen bestaat een kuur uit een speciaal dieet en de nodige lichaamsbeweging in de vorm van gymnastiek en wandelingen. Verder kunnen modderbaden en massages voorgeschreven worden. Al drinkend wandelen de kuurgasten over de promenade, waar overi­gens niet gerookt mag worden. De wandelroute volgt de loop van de Teplá waaruit op verschillende plaatsen stoom opstijgt. Aan de prome­nade liggen de bronnen, ondergebracht in colonnaden. De modernste is de Joeri Gagarincolonnade, waar zich de Sprudel bevindt. Bij de ingang staat een beeld van de eerste Russische kosmonaut, waarna}r de colon­nade is vernoemd. Verder kunt u aan de promenade diverse 19e-eeuwse galerijen, in classicistische en neogotische stijl bewonderen. Overigens stammen de overwegend in neobarokke stijl uitgevoerde gebouwen in het stadscentrum vrijwel allemaal uit de 19e eeuw. Karakteristiek hier­voor is het reusachtige Grand Hotel Pupp (dat tot voor kort Hotel Moskva heette). Een uitzondering vormt de sneeuwwitte kerk van H. Maria Mag­dalena van K.I. Dientzenhofer. Dit barokke juweel werd gebouwd rond 1735 en is gelegen naast de Gagarincolonnade. Ook is er wat Jugendstil­architectuur te vinden.

Ontspanning Karlovy Vary heeft nog meer te bieden. Er is bijvoorbeeld een museum en in het voormalige badhuis is een casino gevestigd. Vroeger was dit slechts voorbehouden aan buitenlanders omdat er alleen met

westerse valuta gespeeld mocht worden. Nu worden er ook Tsjechische kronen vergokt.

In Karlovy Vary worden veel concerten en theatervoorstellingen georga­niseerd. Beroemd is het tweejaarlijkse internationale filmfestival, dat in juli plaatsvindt in een openluchtbioscoop aan de rand van het centrum. Dansgelegenheden zijn volop aanwezig in het kuuroord, onder andere in de grote hotels. Verder zijn er vele sportmogelijkheden, zoals tennis, voetbal, paardrijden, vissen, schaatsen en golf. Zwemmen kunt u in één van de diverse zwembaden die de stad rijk is. Watersportliefhebbers kun­nen naar Bfezová gaan, waar een recreatiecentrum is dat gelegenheid biedt tot zeilen en roeien. Ook zijn daar motorboten te huur. Wie van lekker eten houdt, heeft in Karlovy Vary een ruime keuze uit allerlei eetgelegenheden.

Verder kunt u een aantal interessante fabrieken bezichtigen, zoals de beroemde glasfabriek Bohemia-Moser. Daarvoor moet u wel ruim van tevo­ren een aanvraag indienen. De glasblazerij ligt in de westelijke voorstad Dvory. Verder is er nog een porseleinfabriek in Bffezová. In het centrum van Karlovy Vary staat voorts de stokerij van jan Becher waar de bekende kruidenlikeur Becherovka wordt gestookt. In de bossen rondom het kuuroord zijn diverse wandelroutes uitgezet, ieder met een eigen kleur aangegeven. Er zijn verschillende attracties in de nabijheid van de stad te vinden.

Zo is er de burcht Loket in het gelijknamige dorp, dat 11 kilometer ten zuidwesten van Karlovy Vary is gelegen. Dit slot, dat dienst deed als resi­dentie van de Boheemse koningen, huisvest een glas- en porseleinmuseum. Tevens is er een aan Goethe gewijde tentoonstelling te zien. Ook het mid­deleeuwse plaatsje zelf is de moeite waard. Het is schilderachtig gelegen aan de voet van de burcht op een schiereiland in de rivier Ohfe.

Inlichtingen Er zijn treinverbindingen met de omliggende plaatsen en met Praag. Ook zijn er directe verbindingen met een aantal Duitse steden. Bovendien vertrekken vanuit deze stad bussen naar Cheb, Plzefi en Praag. Het kuuroord heeft twee stations. Aan de noordkant ligt het cen­traal station. Voor dit station stoppen ook de interlokale bussen. Niet ver van het centrum ligt een tweede station, waarvandaan boemeltreinen vertrekken naar plaatsjes in dedirecte omgeving. Van april tot oktober wordt er een vliegverbinding tussen Praag en Karlovy Vary onderhouden. Het stadscentrum is autovrij maar er zijn verschillende parkeergelegen­heden aan de rand van de stad. Veel kuurhotels beschikken over eigen vervoer voor hun gasten. Kabelbaantjes brengen u naar uitzichtpunten in de heuvels, zoals de uitkijktoren `Diana'. Voor de kuurgasten worden er bovendien bustochten naar plaatsjes in de nabije omgeving georgani­seerd.