|
 |
CELJE |
 Print
deze
pagina |
Database
Touring www.touringcarchauffeur.info |
 |
|
Celje,
Introductie
 Op
het eerste gezicht is Celje een
gewone, Midden-Europese
provinciestad. Voor Sloveense
begrippen is het niet eens zo'n
kleine plaats, want het inwonertal
van bijna 40.000 wordt door maar
twee andere Sloveense steden
overtroffen (Ljubljana en Maribor).
Bij nadere beschouwing blijkt Celje
interessanter dan gedacht. De stad
heeft een lange, boeiende historie,
het is er zeer aangenaam toeven en
er is veel te zien. De
aantrekkelijke ligging, bij de
confluentie van de Voglajna met de
Savinja en aan de voet van een fraai
heuvel en berggebied, maakt Celje
eveneens tot een aanbevelenswaardig
reisdoel. De Franse filosoof
Montesquieu was er niet voor niets
erg enthousiast over, vooral over de
vele overblijfselen uit de antieke
tijd.
Historie
De
geschiedenis van de stad begint al
ver voor onze jaartelling.
IJzertijdbewoners lieten er reeds
sporen na, waarna Illyriërs zich
ontfermden over de locatie en er een
nederzetting stichtten. Daarna werd
Celje een van de belangrijkste
plaatsen in het Keltische koninkrijk
Noricum. Vlak voor het begin van de
jaartelling werd dit koninkrijk
opgenomen in het Romeinse rijk. De
nederzetting ging Celeia heten en
groeide onder keizer Claudius uit
tot een welvarende Romeinse stad, de
belangrijkste in de provincie
Noricum. Overblijfselen van grote
tempels, baden en andere structuren
zijn blootgelegd. De welvaart werd
voor een deel bereikt door de
ligging van Celeia op de oude
amberroute naar Noord en
NoordoostEuropa. Vanaf Celje liepen
wegen naar andere belangrijke
Romeinse steden, zoals Emona
(Ljubljana), Poetovio (Ptuj) en
Virunum (bij Klagenfurt in
Oostenrijk). In de Ode eeuw n.Chr.
had het christendom vaste voet aan
de grond gekregen in Celeia; de stad
had toen zelfs al een bisschopszetel.
Plunderende Hunnen leidden in de 5de
eeuw echter de ondergang in van
Celeia. In 451 kwam Hunnenkoning
Attila langs om er eens goed huis te
houden. Eeuwenlang bleef Celje
volkomen onbewoonbaar.
In de
Middeleeuwen kwam de stad niettemin
weer op als regionaal machtscentrum
van belang. In de 12de eeuw werd op
de fundamenten van het vroegere
Celeia een bescheiden nederzetting
opgericht, die snel uitgroeide tot
regionale marktplaats. De adellijke
familie Zonek kreeg er vervolgens de
touwtjes in handen. Zij was een van
de machtigste en rijkste feodale
dynastieën in MiddenEuropa en
heerste bijna een eeuw als graven en
later als hertogen van Celje over
grote delen van Slovenië. Onder hen
verkreeg Celje stadsrechten en
werden de tot op de dag van vandaag
belangrijkste bouwwerken van de stad
opgetrokken, waaronder de kastelen
van de stad. De Habsburgers maakten
uiteindelijk een einde aan de grote
invloed van de hertogelijke familie.
Weliswaar streden ze met steun van
de Duitse keizer Sigismund enige
tijd met succes tegen de Habsburgers,
maar ze delfden in 1456 toch het
onderspit. De hertogen van Celje
leven echter voort in de collectieve
herinnering van de Slovenen, want de
drie gouden sterren van hun
wapenschild zijn opgenomen in het
Sloveense staatswapen dat de
Sloveense vlag siert. Na de
Hahsburgse overname ging het
bergafwaarts met Cel je. De stad
werd getroffen door ongeluk. De pest
hield er huis en invasies van
Osmaanse Turken en boerenopstanden
in de 16de eeuw kwamen eroverheen.
In de eeuwen erna trokken veel
Duitse immigranten naar de stad,
zodat Celje als Cilli vooral een
Duitse stad werd. Na de Eerste
Wereldoorlog begon de
herslovenisering, en tegenwoordig is
Celje weer Celje en is het een
rustige provinciestad met redelijk
wat werkgelegenheid in de lichte
industrie.
Oriëntatie
De
oude stad van Celje ligt op de
noordoever van de gekanaliseerde
Savinja en bevat de meeste
interessante plekken. Het oude
centrum is compact en gemakkelijk te
voet te verkennen. Alles bij elkaar
heeft de kern een oppervlakte van
zo'n 400 bij 500 m. De westelijke
begrenzing is iurtiteva ulica, de
oostelijke grens is Ulica xiv
Divizije (langs het spoor). Aan de
noordkant begint het wat modernere
Celje bij Vodnikova ulica en
Cankarjeva ulica. Belangrijkste
pleinen in de oude stad zijn Glavni
trg en Krekov trg. Vanaf Glavni trg
doorsnijdt Stanetova ulica het
centrum. Deze voetgangersstraat is
voor de inwoners van Celje het hart
van de stad, zoals de Meir dat is
voor de Antwerpenaars en de
Kalverstraat voor de Amsterdammers.
Ten zuiden van de oude kern, aan de
overzijde van de Savinja, ligt
verder nog liet historische en
schilderachtige stadsdeel Breg. Het
strekt zich uit aan de voet van het
groene heuvelgehied en bevat het
fraaie stadspark (Mestni Park), twee
belangrijke kerken en de
Herculestempel. Aan de zuidoostkant
van de stad torenen de resten van
het 13deeeuwse kasteel van Celje
boven de omgeving uit.
Glavni trg en Slomskov trg
Glavni
trg is het hart van het oude centrum
van Celje. Naar goed Sloveens
gebruik kun je er 's zomers terecht
op diverse terrassen. Met een koele
dronk binnen handbereik heb je dan
zicht op de mooie, goed
geconserveerde 17de en 18deeeuwse
stadspanden rond het plein. Midden
op het plein wordt de blik getrokken
door een pestzuil uit 1776, met
bovenop een gouden Heilige Maagd.
Als je verder rondspeurt, ontdek je
her en der interessante bouwkundige
details rond het plein (en ook
overal elders in de oude stad). Kijk
bijvoorbeeld eens uit naar
gevelstenen met de tweekoppige
Habshurgse adelaar erop en
brokstukken van oude Romeinse
bouwwerken, die met inscripties en
al in sommige middeleeuwse muren
zijn verwerkt. Glavni trg loopt aan
de zuidkant over in Slomskov trg,
eveneens een mooi oud stadsplein.
Hier staat de abdijkerk van
SintDaniël uit de vroege 14de eeuw.
In het interieur vallen de mooie
15deeeuwse fresco's, bewerkte
grafstenen en uitgehouwen stenen
versieringen op. Hét pronkstuk van
de kerk is echter een houten piëta
uit de 15de eeuw, in de Kapel van de
Treurende Moeder. Een toepasselijke
naam, want het Lijden (met een
hoofdletter) straalt van het
prachtige beeld af, waarop Christus'
bloed rijkelijk vloeit.
Voorbij Slomskov trg begint een
prettige strook groen langs de
rivier. Ie kunt hier resten zien van
de oude middeleeuwse stadsmuren van
Celje of gewoon in het zonnetje
langs het water uitpuffen.
Rond Stanetova ulica
en Presernova ulica
Vanaf
Glavni trg noordwaarts loopt de
voetgangers en winkelstraat
Stanetova ulica. Na een kleine 100 m
kruist de straat de brede Presernova
ulica, eveneens een van de
hoofdstraten in het oude centrum. De
winkel op de hoek was in de 19de
eeuw een beroemd café, waar de
intellectuelen van de stad zich
verzamelden. Nog ruim toom verder
wandel je de oude stad alweer bijna
uit. Op de hoek niet Vodnikova ulica
staat hier een bankgebouw dat in
1929 werd ontworpen door de befaamde
Joke Pleenik. Wie zijn werken in
Ljubljana heeft gezien, herkent
onmiddellijk zijn stijl, niet de
neoklassieke Dorische zuilen en de
tvpische stenen balkonhekken.
Pleenik heeft de hoek van het gebouw
magnifiek opengewerkt met
kwartcirkelvormige balkons en een
geronde bovenverdieping, waaruit
weer een tegendraadse hap is genomen.
Jammer dat dit soort
beeldverrijkende architectuur
tegenwoordig met een lampje moet
worden gezocht. Aan het einde van
Stanetova ulica (waar de straat
Vruneeva ulica gaat heten) rechts,
Levstikova ulica in, brengt je bij
de SintMaximilianuskerk, die is
genoemd naar een bisschop die in de
3de eeuw bij Celje onthoofd werd
een zuidelijke lotgenoot van
Bonifatius dus. De kerk werd in de
15de eeuw in gotische stijl
opgericht, maar daarna, zoals veel
oude kerken, verbouwd, aangepast en
uitgebreid.
Terug
bij de kruising van Stanetova ulica
en Presernova ulica kun je richting
station of richting stadskasteel.
Richting station ligt Krekov trg.
Pompeuze gebouwen flankeren dit
plein, waaronder het oudste hotel
van Celje (Hotel Evropa) en Celjski
Dom (het Celje Gebouw). Het laatste
bouwwerk was het culturele centrum
van de Duitse gemeenschap in
Celje
in het begin van de toste eeuw (toen
81 procent van de stadsbevolking
Duits was). Let op de eigenwijze
trapgevel. Vanaf het plein naar de
rivier loopt Razlagova ulica. In de
straat staan (rechts) nog twee
middeleeuwse verdedigingstorens van
halverwege de 15de eeuw. Er zijn
veel Romeinse stenen in verwerkt. De
tweede toren is later watertoren
geworden.
Volg
je Presernova ulica richting
stadskasteel, dan is in de wat
massieve stedelijke wand rechts de
muur van de Mariakerk van de
minderbroeders opgenomen. In deze
kerk lagen tot de verhuizing in 1956
naar het regionale museum de
stoffelijke resten van de hertogen
van Celje. Iets verder links staat
op nr. 17 het voormalige stadhuis
uit 183o. Nu is in het neoklassieke
gebouw het Museum voor Contemporaine
Geschiedenis te vinden. De collectie
bestaat uit een allegaartje aan oude
spullen, vanaf zo'n beetje het begin
van de toste eeuw tot na de Tweede
Wereldoorlog. Lolliger misschien is
het Kindermuseum, eveneens binnen de
muren van het oude stadhuis. Hier
kun je in kleurrijke vitrines antiek
speelgoed, oude kinderwagens en meer
spullen van en/of voor de
minderjarige medemens bekijken.
MUSEUM
VOOR CONTEMPORAINE GESCHIEDENIS en
KINDERMUSEUM. Geopend: di.vr. 1018,
za. 912 uur.
Trq
Celski Knezov
Een
kiezelsteenworp verder bereik je aan
het einde van de straat links Trg
Celski Knezov. Het stadskasteel van
Celje, dat door de plaatselijke
heersers in de 14de eeuw werd
gebouwd als tweede optrekje naast
hun grote kasteel net buiten de
stad, ligt ertegen aan. Achter het
stadskasteel is BarFly een van de
populairste cafés van Celje.
Regelmatig vinden er optredens
plaats. Naast het kasteel staat
Narodni Dom (het Nationale Gebouw),
de
Sloveense tegenhanger van het
Ccljski Dom van de Duitsers aan
Krekov trg. Het Sloveense culturele
gebouw ziet er trouwens akelig
Oostenrijks uit en had net zo goed
in Wenen kunnen staan. In het gebouw
is net als in het stadskasteel nu
een galerie voor moderne kunst
gevestigd.
t)
GALERIE. Geopend: di.vr. 1013 en
1618, za. 912 uur.
Muzejski trg
Aan de zuidkant van Trg Celski
Knezov wandel je Muzejski trg op.
Hier kun je de tijd doorbrengen in
het Regionaal Museum van Celje (Pokrajinski
muzej Celje). Het gebouw is het oude
hertogelijke paleis uit de 16de
eeuw. Rond de binnenplaats lopen
langs de begane grond en op de
eerste verdieping versierde
bogengalerijen. Binnen zijn in 13
ruimtes veel voorwerpen uit de
Keltische en de Romeinse tijd en uit
de hoogtijdagen van de hertogen van
Celje smaakvol tentoongesteld. Veel
zalen zijn aan één bepaald tijdvak
gewijd. Beschilderde muren en
antieke meubels dragen bij aan de
sfeer. Je kunt je er ook vergapen
aan de stoffelijke resten van een
stuk of wat hertogen en andere
hooggeplaatsten. Vergeet echter
vooral niet in de centrale hal
omhoog te kijken. het beroemde
schilderwerk op het zogenaamde
Celjeplafond is het pièce de
résistance van het museum. Het werd
aan het einde van de t6de eeuw
gemaakt door een Poolse schilder.
Als je ernaar kijkt, is het net
alsof je de hemel in gezogen wordt.
Tussen met zuilen gestutte galerijen
en torens door zie je de hemel, met
daarin vrolijke engeltjes. Vanaf de
bijna Escheriaanse galerijen kijken
edelmannen, vrouwen en ander volk
geamuseerd op je neer; het is bijna
om dieptevrees van te krijgen.
Andere stukken van het plafond zijn
gedecoreerd niet impressies van de
vier seizoenen en met afbeeldingen
uit de Griekse en Romeinse
mythologie.
Oudheidkundig geïnteresseerden
kunnen bij Muzejski trg ook nog in
het lapidarium terecht. Hier zijn
stenen vondsten uit de Keltische en
Romeinse tijd te bezichtigen.
REGIONAAL MUSEUM CELJE. Geopend:
di.vr. 1018, za. 912 uur. Entree:
600 SIT volw., 400 SIT kinderen.
Zuidelijk van de rivier
Ten
zuiden van de Savinja klimt in het
stadsdeel Breg een opvallend kluitje
oude gebouwen tegen de heuvel op.
Een ongebruikelijke overdekte trap,
9o treden hoog, leidt naar de
SintCeciliakerk, die bij een
voormalig kapucijner klooster
behoorde. In het klooster zijn nu
appartementen te vinden. Westelijk
van de kerk begint het fraaie
gemeentepark. Statige beuken en
lindebomen, kaarsrechte berken en
andere planten en bomen maken er de
dienst uit. Tussen de kerk en het
park is de oude Herculestempel van
het Romeinse Celeia gereconstrueerd
met wat ervan over was. Elders in
dit deel van Europa zijn echter
interessantere Romeinse
overblijfselen te vinden. Vanaf het
park loopt een voetgangersbrug over
de Savinja naar het oude centrum.
Boven het park uit torent een heuvel
waarop de SintNicolaaskerk staat.
Vanaf het uitzichtspunt hier kun je
de wijde omgeving van Celje
bekijken. Voor een mooi uitzicht
moet je het oude kasteel van Celje
(Stari Grad), op een heuvel ten
zuidoosten van de stad, vooral ook
niet overslaan. Het kasteel was het
grootste kasteel van Slovenië,
gebouwd in de 13de eeuw en later
vergroot en aangepast. Nadat de
hertogen van Celje hun beste tijd
gehad hadden en Celje minder
belangrijk werd, verviel de burcht
langzaam. Delen ervan werden
gesloopt, zodat de stenen als
bouwmateriaal elders gebruikt konden
worden. Toch resteert nog een flinke
portie ruïnes. Delen van het oude
slot worden gerestaureerd en er is
een café. Wie geen hoogtevrees
heeft, kan de Friderikstoren
(genoemd naar een van de bekendste
hertogen van Celje) binnen de muren
beklimmen. Van de oude toren rest
alleen een lege, stenen huis zonder
vloeren en zonder dak. Langs de
binnenkant ervan is een ijzeren trap
aangebracht, die je op de torentrans
brengt. Overbodig te zeggen dat je
hier vandaan het mooiste uitzicht
hebt.
KASTEEL CELJE. Geopend: ma.vr. 1020,
za. 922 uur. Entree: 200 SIT volw.,
kinderen gratis.
Celje de omgeving van
Vanuit Celje kun je
uitstapjes maken
naar het mooie heuvel
en berggebied ten zuiden van de
stad. Sommige toppen ten zuidwesten
van Celje komen boven de iooo m uit.
In de wijdere omgeving liggen ook
enkele kuuroorden, zoals Zdravilike
Dobrna naar het noorden en richting
Slovenska Bistrica Terme Zrete.
Zuidelijk van Celje kom je in de
mooie Savinjavallei ZdraviWte Ldko
tegen. Ten noorden van de stad ligt
een mooi oud kartuizer klooster
tussen groene heuvels, het klooster
van Zite bij Vojnik. Opvallend in de
streek zijn trouwens de talrijke
hopvelden niet voor niets is
er in Zalec, net ten westen van
Celje, een klein brouwerijmuseum.
Ander 'bluswerk' kun je in het
plaatselijke brandweermuseuln zien.
In de buurt van Celje is de Romeinse
necropolis van Seinpeter echter een
van de beste doelen voor een
uitstapje
Heeft u
aanvulling of verbeteringen . .
avrijn@home.nl
www.touringcarchauffeur.info
www.coachdriver.info
|
|
|
|
