Anderlecht,
gemeente in België, Hoofdstedelijk Gewest
Brussel, 17, 76 km2, met (1996) 87!257
inw.
Anderlecht ligt ten zuidwesten van de stad
Brussel, aan de Zenne en het Kanaal Brussel–Charleroi. De
gemeente is zowel naar oppervlakte als naar bevolking de
derde van de negentien Brusselse gemeenten.
1. Functies
Naast een belangrijke woongemeente is
Anderlecht een van de voornaamste industriecentra van het
Brusselse Gewest. De industrie is grotendeels gevestigd in
de aan de stad Brussel grenzende wijk Kuregem, gelegen aan
de spoorweg en het Kanaal Brussel–Charleroi (waar zich o.a.
de belangrijkste slachthuizen van België bevinden).
Anderlecht is ook een goed uitgerust handelscentrum (shopping
center). Er zijn nog een aantal land- en tuinbouwbedrijven,
in de wijk Neerpede. Van de onderwijsinstellingen is o.m.
het Centrum voor Onderricht en Opzoekingen der Chemische en
Voedingsindustrieën (COOVI) met een vermaarde hotel- en
kookschool te vermelden. Academisch ziekenhuis Erasme van de
Université Libre de Bruxelles. Anderlecht heeft (1991) een
werkende bevolking van 28!339
personen; 18,6% werkt in de industrie, 65,2% in handel en
diensten en 15,3% bedrijf onbekend.
2. Stadsbeeld
Anderlecht, dat een federatie van gehuchten
vormt, heeft, verbonden met het Pajottenland, lange tijd een
zelfstandig leven geleid. Alleen de wijk Kuregem heeft zich
in een snel tempo ontwikkeld, in de tweede helft van de 19de
eeuw. Ondanks het verdwijnen van onrendabele bedrijven, het
overwelven van de oude Zennearm en de sociale woningbouw
kende Kuregem tot de sterke immigratie van buitenlandse
arbeidskrachten (ca. 26,75% van de totale bevolking) in de
jaren zestig een aanzienlijke bevolkingsteruggang. De
dorpskern, geïsoleerd van de stad Brussel door de periodiek
overstroomde Zennevallei en door het Kanaal
Brussel–Charleroi, ontwikkelde zich in de 19de eeuw vrij
zelfstandig. Door de aanleg van nieuwe wegen in het laatste
kwart van de 19de eeuw werd de dorpskern meer met Brussel
verbonden. De ontwikkeling van de gemeente sinds de jaren
dertig onderscheidt zich van de rest van de agglomeratie
doordat de aanleg van woonzones wordt bepaald door een
gemeentelijke grondregie, die privéverkaveling en
grondspeculatie uitsluit. Voor de Tweede Wereldoorlog kwamen
aldus enkele tuinwijken voor arbeiders tot stand: Goede
Lucht, Het Rad, Moortebeek. In de periode na 1945 werden
nieuwe parken, sportterreinen en vooral tuinwijken in de
oudere woongebieden aangelegd. Achter het Astridpark (met
o.m. het voetbalstadion van
Royal Sporting Club Anderlecht)
ontwikkelden zich in een groen kader nieuwe wijken
(Vijverwijk, Schermedael). In het gehucht Scheut bevindt
zich het moederhuis van de Congregatie van het Onbevlekt
Hart van Maria (Scheutisten) met een belangrijk sinologisch
museum (documenten, beeldhouwkunst, munten, folklore).
Neerpede is een sterk landelijk (Nederlandstalig) gehucht
gebleven. In 1982 werd Anderlecht verbonden met de Brusselse
metro.
De laat-gotische St.-Pieter- en St.-Guidokerk
werd gebouwd op de vijfbeukige krocht (ca. 1100) van een (ca.
1200 verbouwde) romaanse kerk. Het zuidportaal dateert uit
ca. 1350; met dwarsbeuken en schip werd ca. 1410 begonnen;
de westtoren en het portaal (1506) zijn van L. van Bodeghem;
de doopkapel dateert uit 1506–1517; aan de St.-Guidokapel
(1517–1527) werkten M. Keldermans III, H. Coemans en J. Ooge.
Tussen 1890 en 1898 werd het gebouw gerestaureerd en kreeg
het een torenspits. Van de oorspronkelijke muurschilderingen
resten nog belangrijke ensembles (ca. 1400–1526). De kerk
bevat een Mariaglasraam (eind 15de eeuw) en talrijke
schilderijen, o.a. een van G. de Crayer. Het Erasmushuis,
voormalig
kapittelhuis
De Swaene (eind 15de eeuw en 1515), waar
Erasmus
in 1521 woonde en dat als museum werd ingericht, omvat een
ruime Erasmusdocumentatie en een historische verzameling.
Het begijnhof (17de eeuw, gesticht in 1252) herbergt een
museum voor folklore. Op het St.-Annaveld werden op het
einde van de 19de eeuw een woonplaats uit de late ijzertijd,
een uitgestrekte Romeinse villa en een
Merovingische
begraafplaats (6de en 7de eeuw) blootgelegd. Reeds in 1589
werd op het Aveld een groot aantal zilveren munten uit de
3de eeuw gevonden. Brussels Museum voor de Geuze, Nationaal
Museum van de Weestand, Museum Mauvrice Carème.
3. Geschiedenis
Anderlecht wordt voor het eerst vermeld in 1046 als
Andreleth. Door een oorkonde van Johanna, hertogin van
Brabant, werd de plaats, die deel uitmaakte van de
meierij
Rode, bij de stad Brussel gevoegd (1394), waartoe zij
behoorde tot 1796, toen zij een zelfstandige gemeente werd.
In 1956 stond de gemeente een deel van haar grondgebied aan
Sint-Gillis af.
Heeft u
aanvulling of verbeteringen . .
avrijn@home.nl
www.touringcarchauffeur.info
www.coachdriver.info
